محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1550
مرآة البلدان ( فارسى )
امور سوار و رساندن مواجب و مرسوم آنها بىمبالاتى كرده بودند معزول شدند و محمد خان هزاره به ايل بيگيگرى ايل هزاره منصوب شد . بعد از آن به زيارت روضهء منوره پرداختند . بيست و هشتم عرايض وزرا را كه از دارالخلافه رسيده بود مطالعه فرمودند . روز بيست و نهم چاپارى از استراباد رسيده از جملهء اخبار اين بود كه مراد نامى از افاغنه در ميان طايفهء جعفرباى آمده و به شعبده خود را پيغمبر قلم داده و به لقب ايشانى كه از القاب پيشوايان تراكمه است ملقب گرديده و مصدر شرارت شده است . نيز از سرحد مكرى و لاهيجان معروض افتاد كه حمزه آقاى منگور به لباس كه از اشرار است غفلة به ايل قراپاپاق تاخته بسيارى را كشته و يك دو قريه را غارت كرده و به خاك روم گريخته . و هم از عربستان و خوزستان به عرض رسانيدند كه مرضى شبيه به طاعون در بصره و محمره و سواحل نهر هنديه بروز نموده اسباب وحشت و اتلاف مردم شده است . دفع اين آفات را احكام مفيده حاصل گرديد . روز سلخ ، به مزار خواجه ربيع تشريففرما شدند « 1 » . چون مرحوم سلطان فتحعلى خان جد امجد شاهنشاهى نيز در خواجه ربيع مدفون است فاتحه خوانده و به تعمير بقعه حكم فرمودند و وقت عصر مراجعت به ارگ شد . دراين وقت اعتضاد الدوله معروض داشت كه مراد ملقب به « ايشان » با تركمانان بهسمت آن قلعه تاخته و با نواب ملكآرا جنگ درانداخته و جناب حاجى ملا رضاى رئيس العلماء دراين جنگ به درجهء شهادت فايز گرديده و خود ملكآرا با معدودى در خانهء آدينه خان كه از خدمتگزاران دولت است متحصن گرديده محمد ميرزا پسر نواب معزى اليه زخم گلوله و شمشير برداشته و چون جمعيت نواب ملكآرا كم و تراكمه چندين هزار نفرند پيشرفتى براى او نشده . خاطر مهر مظاهر
--> ( 1 ) - خواجه ربيع از اخلاص كيشان مولاى متقيان و از اقران اويس قرنى و هرم بن حيان و طاهر بن عبد قيس بوده و از جانب آن حضرت در رى و عراق رياست لشكر عرب داشته و در جنگ صفين با چهار هزار نفر از رى به كوفه به امداد حضرت رفته و كمال جانفشانى را نموده . قبر شريفش در كنار رودخانهء طوس است ( ا ع ) .